Den Heere J. Blank
te Weesp
Mijnheer
Ter voldoening aan mijne belofte om na te gaan of, en op welke wijze
het orgel in de Kerk der Hervormde Gemeente te Weesp met een vrij pedaal
kan worden voorzien, waaraan in verband met het kerkgebouw en het ruim
gedisponeerde Hoofdmanuaal zeker groote behoefte is, heb ik de disponibele
plaatsruimte opgenomen en een voorlopig plan ontworpen.
De dispositie van het vrij pedaal zou kunnen zijn, als volgt:
Subbas 16', Octaaf 8', Octaaf 4', Bazuin 16', Trombone 8'
Het zou grootendeels geplaatst kunnen worden in de reeds bestaande
nis der torenmuur, die daartoe meer geschikt moet worden gemaakt. De groote
pijpen der Subbas, die om hunne wijdte daarin niet kunnen staan zonder
de doorgang tusschen de Manuaal- en Pedaalladen te zeer te vernauwen, kunnen
tegen een der zijwanden der orgelkast gesteld te worden.
De windleidingen moeten eenige verandering ondergaan, om plaats te
winnen voor het benoodigde mechaniek van het vrij pedaal, en tevens de
toevoer van wind voor de handklavieren te verbeteren, die thans wel te
wenschen overlaat. - Ik bedoel namelijk om binnen de orgelkast op de daartoe
meest geschikte plaats een recervoir aan te brengen met gewijzigde winddrukking,
waaruit de handklavieren worden gevoed en de aanmerkelijke afstand dier
windladen van de blaasbalgen zeer wordt verkort. Het pedaal ontvangt dan
de wind onmiddelijk uit de thans bestaande blaasbalgen, en de handklavieren
uit het recervoir. Mogt het blijken dat de vier blaasbalgen niet voldoende
waren om het orgel van wind te verzorgen, dan zou daarin doort vermeerdering
of vergrooting moeten worden voorzien. Bij de voorgestelde inrigting geloof
ik echter niet dat daar voor enig gevaar bestaat.
Vermits het orgel bij het inbrengen van het vrij Pedaal toch gedeeltelijk
uit elkander zou moeten genomen worden, stel ik voor het bij die gelegenheid
geheel uiteen te nemen en schoon te maken, waartoe het bij uitstek van
10 jaren waarin dit niet is geschied, gereedelijk aanleiding geeft.
Ten slotte geef ik in bedenking om de Voxhumana 8' op het hoofdmanuaal,
die daar misplaatst en van weinig nut is, te verwisselen met Basson of
Fagot 16', waardoor het geluid van dit klavier meer in overeenstemming
zou worden gebragt met dat van het vrij pedaal, waarop de Bazuin 16' dominant
is.
De kosten dezer zeer aanzienlijke verbeteringen heb ik geraamd op ±Fl.
3500. Nauwkeurig kunnen deze worden opgegeven zoodra daarvan een volledig
plan is opgemaakt, doch meen ik nu reeds de verzekering te kunnen geven
dat ze de som van 4000 niet zullen bereiken. Zoo men voor omstreeks 40
jaren bij den bouw van dit orgel meer bedacht was geweest op de mogelijkheid
eener latere uitbreiding, dan zouden de kosten nu aanmerkelijk minder zijn.
Ik vermeen hiermede aan Uw verlangen voldaan te hebben, en onderschrijf
mij gaarne met alle achting
Uw: [?] Dienaar
Ch. F. Witte
Utrecht 30 sept. 1862